Eilanden in de passaat
Posted in Navigation and Weather | By Marc |
1. Algemeen
Indien de passaatwind goed ontwikkelt is (meer dan 15 knopen) zullen windschaduw, en verstoring van de stroming overdag een belangrijke rol spelen. Echter ’s nachts zal de passaat in de buurt van de eilanden wegvallen. Buitengaats blijft de passaat waaien maar aan de eilanden botst de passaat op koude landlucht die van de hellingen afvalt en de passaat verzwakt of in veel gevallen opheft.
Indien de passaat niet aanwezig is of vrij zwak s (minder dan 15 kn) zal er moeten rekening gehouden worden met de klassieke thermische effecten (zeebries en landwind) die zullen concurreren met de passaat.
Wat er gebeurt, is afhankelijk of je te maken hebt met een groot of klein eiland, met of zonder veel reliëf, en of de passaat stevig ontwikkeld is of niet.
De belangrijkste parameters zijn de vorm en de grootte van de eilanden. Een klein eiland zal minder luwte geven maar is bijvoorbeeld ook niet voldoende (te weinig land aanwezig en dus te weinig opwarming) om een stevige zeebrie te laten ontwikkelen en zeker te onderhouden.
2. Klein eiland
In dit geval steekt er overdag wel een zeebries op maar deze valt binnen de kortste keren ook weer weg, behalve heel dicht bij het eiland indien de passaat niet veel voorstelt.
Toch kan met volgende zaken rekening gehouden worden:
- Een lichte toename van de passaat aan de loefzijde van het eiland en een windafname aan de lijzijde
- Stationaire bewolking boven het eiland
- ’s Avonds valt de wind weg door het afdalen van koude landlucht.
- De ganse nacht blijft het quasi windstil in de buurt van het eiland
- De wind komt pas terug opzetten vanaf 8 à 9 uur ’s ochtends.
3. Groot eiland met gemiddeld reliëf:
In dit geval kan de wind over het eiland heen gaan. Overdag moeten we de passaat gaan combineren met zeebries. Op die manier kan er aan de lijzijde van het eiland een zeewind ontstaan. Dit kan zich ook voordoen aan de loefzijde van het eiland maar enkel en alleen als de passaat eerder zwak is.
’s Nachts vormt zich zowel aan de loef als de lijzijde van het eiland een landwind. Op die manier wordt de passaatwind naar boven afgeleid door het kussen van koude (afgekoelde) landlucht die zich over het eiland legt. Aan de zijkanten van het eiland spelen de klassieke effecten van convergentie en divergentie.
4. Groot eiland met uitgesproken reliëf
In dit geraakt de passaat niet over de top van het eiland. Overdag ontwikkelt zich aan de lijzijde van het eiland een zeebries. Aan de loefzijde is de passaat vaak te sterk om ontwikkeling van een zeebries toe te laten.
Wolkenvelden en luwtes zullen de gebieden waar de 2 systemen tegen elkaar botsen markeren.
’s Nachts wordt de passaat op afstand gehouden door het kussen van koude (afgekoelde) landlucht die zich over het eiland legt. Aan de hellingen langs de kust komen (katabatische: koudere lucht is zwaarder en valt langs de hellingen naar beneden) valwinden voor. Deze waaien van 23 uur tot ongeveer 6 uur ’s ochtends en kunnen op die manier ook de passat aan loefzijde verzwakken.
5. Windschaduw - Dévent van de Canarische Eilanden (en ook Sao Antao en Vicente)
Bij NO wordt de wind sterk versneld tussen Tenerife en Gran Canaria, als langs Fuerteventura (what’s in a name). Dit kan toch gauw oplopen tot zo’n 10 extra knopen aan wind.
Als je deze keuze neemt om het venturi effect te benutten moet je er wel rekening mee houden om minstens 50 mijl en liefst zelfs 80 mijl in dit spoor te blijven en niet in de windschaduw van de eilanden terecht te komen. De uitgestrekt van hun invloed kan op satellietfoto’s goed ingeschat worden aan de hand van Von Karman-wervels.
